VIÊM KHỚP (ARTHRITIS) VÀ VIÊM XƯƠNG KHỚP (OSTEOARTHRITIS)

Tháng Chín 23, 2017 - admin

Không có bình luận

 

Viêm khớp là tình trạng viêm của một hay nhiều khớp. Đau, sưng phù, và cứng khớp là những triệu chứng đầu tiên của viêm khớp. Bất kỳ khớp nào của cơ thể cũng có thể bị ảnh hưởng bởi bệnh lý này, nhưng nó thường xảy ra nhất là ở vùng gối.

Viêm khớp vùng gối làm bạn khó khăn hơn trong các hoạt dộng hằng ngày, ví dụ như là đi bộ hoặc leo cầu thang. Đây là nguyên nhân chính dẫn đến mất đi thời gian lao động và tình trạng tàn tật nặng nề cho nhiều người. Loại phổ biến nhất của viêm khớp là viêm xương khớp do thoái hóa và thấp khớp, nhưng thực tế là có đến hơn 100 dạng. Vào năm 2012, có hơn 51 triệu người đã được báo cáo với chẩn đoán bị một dạng của viêm khớp, theo khảo sát của hiệp hội sức khỏe quốc gia Hoa kỳ. trong khi viêm khớp chủ yếu là một bệnh lý ở người lớn, một vài dạng viêm khớp tác động chính lên nhóm đối tượng trẻ em.

Mặc dù không thể chữa khỏi hoàn toàn viêm thoái hóa khớp, tuy nhiên vẫn có nhiều lựa chọn điều trị phù hợp để giúp giảm đau và giúp người bệnh có một cuộc sống chủ động.


GIẢI PHẪU

Đầu gối là khớp lớn nhất và mạnh nhất trong cơ thể bạn. Nó được tạo thành từ đầu dưới của xương đùi, phần trên cùng của xương chày, và xương chày. Ở đầu tận của ba xương nơi chúng chạm vào được bao phủ bởi sụn khớp, chất trơn, trơn giúp bảo vệ và củng cố xương khi bạn gập và duỗi gối.

Hai miếng hình sụn có bờ sắc nét gọi là Sụn chêm hoạt động như một “bộ phận giảm xóc” giữa xương đùi và xương chày. Chúng cứng và đàn hồi như cao su để giúp đệm khớp và giữ cho nó ổn định.

Khớp gối được bao quanh bởi một lớp lót mỏng được gọi là màng hoạt dịch. Màng tế bào này giải phóng chất lỏng bôi trơn cho sụn và giảm ma sát.


MÔ TẢ

Loại phổ biến của viêm khớp gây ảnh hưởng đến khớp gối chính là viên xương khớp do thoái hóa, viêm thấp khớp gối và viêm khớp sau chấn thương.

Viêm xương khớp gối do thoái hóa

Viêm xương khớp là một dạng viêm khớp phổ biến nhất ở đầu gối. Đây là một loại viêm khớp thoái hóa, “hao mòn” thường xuất hiện ở người từ 50 tuổi trở lên, nhưng có thể xảy ra ở những người trẻ tuổi hơn.Trong viêm xương khớp, sụn khớp khớp gối sẽ dần dần biến mất. Khi sụn bị mòn đi, nó trở nên phình ra và thô ráp, và không gian bảo vệ giữa các xương giảm. Điều này có thể dẫn đến xương va chạm vào xương, và gây ra đau do xương.Viêm xương khớp phát triển chậm và đau do bệnh gây ra ngày càng tồi tệ hơn theo thời gian. Viêm xương khớp là bệnh chủ yếu ảnh hưởng đến phần sụn bao bọc các đầu xương của khớp. Nếu như bình thường sụn khỏe mạnh thì các khớp xương sẽ trượt qua nhau bình thường , nhưng khi bị viêm xương khớp thì các sụn bị vỡ và mòn đi, khi cử động sẽ làm cho các xương dưới sụn cọ sát vào nhau gây nên viêm, sưng, đau nhức và làm mất khả năng cử động của khớp. Nếu tình trạng này kéo dài theo thời gian có thể làm biến dạng của khớp xương. Khi các khớp xương bị tổn thương cơ thể sẽ tự đưa ra cơ chế tự làm lành chính vì thế tạo nên các gai cạnh khớp (osteophytes), thường được gọi là “sự lắng đọng của muối”. Biến đổi bệnh lý dần dần ảnh hưởng đến không chỉ là sụn, nó gây chèn ép dây thần kinh hoặc các mô nên gây đau đớn và tổn thương nhiều hơn như viêm nang khớp, và thậm chí cả dưới xương sụn.

Viêm xương khớp phổ biến nhất ảnh hưởng đến đầu gối, hông, cổ tay và khớp xương của các ngón tay, ngón chân cái, vai và khuỷu tay. Một khi bắt đầu, bệnh tiến triển từ từ, sau đó nặng nề hơn và bệnh sẽ diễn biến vào các khớp mới.

Bệnh dẫn đến khuyết tật tạm thời hoặc vĩnh viễn. Vì vậy, điều quan trọng là bắt đầu điều trị căn bệnh này càng sớm càng tốt. Khi sụn bị phá hủy thì khó có thể phục hồi hoàn toàn. Và sau đó thì cách duy nhất điều trị chỉ có thể là phẫu thuật thay thế khớp, một liệu pháp điều trị tốn kém và phức tạp.

Rheumatoid Arthritis

Viêm thấp khớp là một bệnh mãn tính tấn công nhiều khớp trong cơ thể, bao gồm khớp gối. Nó có tính đối xứng, có nghĩa là nó thường ảnh hưởng đến khớp chung trên cả hai mặt của cơ thể.Trong viêm khớp dạng thấp khớp, màng tế bào bao bọc khớp gối bắt đầu sưng lên, điều này dẫn đến đau đớn và cứng khớp gối. Viêm thấp khớp là một bệnh tự miễn dịch. Điều này có nghĩa là hệ miễn dịch tấn công các mô của chính nó. Hệ miễn dịch gây tổn thương mô bình thường (như sụn và dây chằng) và làm mềm xương.

Viêm khớp sau chấn thương

Viêm khớp sau chấn thương là một dạng viêm khớp phát triển sau khi bị thương ở đầu gối. Ví dụ, một xương bị gãy có thể làm hỏng bề mặt khớp và dẫn đến viêm khớp nhiều năm sau khi bị thương. Rách sụn chêm và chấn thương dây chằng có thể gây ra sự mất vững và mòn thêm vào khớp gối, theo thời gian có thể dẫn đến viêm khớp.


TRIỆU CHỨNG

Viêm khớp gối có thể gây ra tình trạng đau đớn và viêm. Nói chung, cơn đau phát triển theo thời gian, mặc dù khởi phát đột ngột cũng có thể có. Cũng có các triệu chứng khác như là:

Khớp có thể trở nên cứng và sưng, làm cho khó gập và duỗi thẳng đầu gối.

Đau và sưng có thể nặng hơn vào buổi sáng, hoặc sau khi ngồi hoặc nghỉ ngơi.

Hoạt động mạnh có thể gây ra đau đớn hơn.

Các mảnh vỡ của sụn và các mô khác có thể gây trở ngại cho chuyển động trơn tru của khớp.

Đầu gối có thể “khóa” hoặc “dính” trong khi di chuyển. Nó có thể réo, nhấp, chụp hoặc kêu lạo xạo (crepitus).Đau có thể gây ra cảm giác yếu hoặc quằn quại ở đầu gối.

Nhiều người bị chứng viêm khớp tăng đau khớp với thời tiết mưa.


THĂM KHÁM

Trong khi thăm khám, bác sĩ sẽ hỏi bạn về các triệu chứng và tiền sử y khoa của bạn, tiến hành kiểm tra sức khoẻ, và có thể làm các xét nghiệm chẩn đoán, chẳng hạn như chụp X-Quang hoặc xét nghiệm máu.

Khám thực thể

Trong quá trình khám sức khoẻ, bác sĩ sẽ tìm các dấu hiệu như:

Sưng khớp, nóng hoặc đỏ

Cứng khớp gối

Tầm vận động thụ động (có hỗ trợ) và chủ động (tự thực hiện)

Sự mất vững của khớp

Tiếng lạo xạo khớp (cảm giác bên trong khớp) khi có chuyển động

Đau khi chịu lực

Bát thường dáng đi (cách bạn đi bộ)

Bất kỳ dấu hiệu nào của chấn thương cơ, gân, và dây chằng quanh đầu gối

Khám toàn diện các khớp khác (một dấu hiệu của viêm khớp dạng thấp)

Chẩn đoán hình ảnh

X-quang cho thấy những hình ảnh chi tiết về cấu trúc dày đặc, như xương. Chúng có thể giúp phân biệt giữa các dạng viêm khớp khác nhau. X-quang của khớp gối có thể chỉ ra sự thu hẹp khoảng không khớp, sự thay đổi xương và sự hình thành chồi xương cứng (osteophytes).

Mũi tên xanh: khe khớp bình thường trên XQuang

Mũi tên đỏ: Mất khe khớp

Các xét ghiệm hình ảnh học khác: Thỉnh thoảng, có thể cần chụp MRI, chụp cắt lớp vi tính (CT) hoặc quét xương để xác định tình trạng của xương và mô mềm của đầu gối.

Xét nghiệm máu khi cần để xác định loại viêm khớp ví dụ viêm khớp dạng thấp.

 

BS PHCN Võ Dương Hương Quỳnh

Phòng khám Hữu Tâm

admin

Để lại bình luận

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *